Israel Galván – Solo. Not your average flamenco

[Lotte Wijers]

Israel Galván is een Spaanse flamencodanser en choreograaf. Tijdens Springdance is zijn solo te zien, waarin hij speelt met de clichés van flamenco. Bijvoorbeeld het mannelijke en vrouwelijke in de dans. Doordat hij traditionele elementen uit de dans weghaalt (muzikale begeleiding, samenspel, doorgaande beweging en ritmes) krijgt de dans steeds een nieuwe ondertoon. Knap.

Interessant om te zien is hoe hij zijn lichaam inzet om ritmes te maken. Want er is geen begeleidende muziek. Er is geen begeleidende gitaar of flamencozang. Er is alleen Galván, zijn lichaam, een stoel en de vloer.

Het alleen zijn krijgt soms meer nadruk; zo klapt hij in de handen schijnbaar voor een andere danser (die er niet is). In zijn dans houdt hij regelmatig poses vast om ze dan nonchalant weer los te laten. Hij voorziet de bewegingen van kleine stemgeluiden, die vaak een ironische uitwerking hebben. Af en toe laat hij een stereotypische blik zien; een opgetrokken wenkbrauw of een macho gebaar. Als een commentaar op de clichés?

Als Galván tot slot zijn ongetwijfeld knellende schoenen uittrekt, laat vallen als laatste ritme slag, en vervolgens blootsvoets in een vierkant van zand danst, is duidelijk dat deze man zich wil ontdoen van de strikte regels van de flamenco-verzen en ritmes. Zijn opluchting van de bevrijding van de schoenen en daarmee verstikkende flamenco-traditie levert bij mij een andere soort opluchting op. Eindelijk is er wat emotie te zien. Het is een interessant en mooi onderzoek dat Galván doet, maar ik vind het zonde dat juist de emotionele muzikaliteit van waaruit flamenco is ontstaan, naar de achtergrond verdwijnt. Het lijkt nu vooral om de vorm en de techniek te gaan. Uiterst knap en beheerst gaat deze man te werk, maar wat zijn zijn motieven? Als mens, als man, als danser?
Daar had ik wel meer van willen zien.


Gezien: 17-04-2009, Stadsschouwburg Utrecht.

[Maria Kolsteeg]

Ook ik ben naar Israel Gavan geweest. Samen met mijn medecursisten van de kijkdanscursus. Vooraf onder het genot van een kopje koffie heeft onze docent Ruth verteld over Springdance in het algemeen, het 25-jarig jubileum van Springdance. Grappig, ik heb zonder het te weten de eerste jaren van Springdance meegemaakt. Ik woonde op kamers in Utrecht en samen met een vriend gingen wij naar Springdance, wilden zoveel mogelijk voorstellingen zien en achteraf nakletsen wat we er van vonden. De meningen waren meestal van het ene uiterste (prachtig, ontroerend), tot het andere uiterste (saai, waar ging het in hemelsnaam over, eh... is dit dans?).
Ruth vertelde al iets over Israel Gavan, en waarom hij dit heeft gemaakt. Dat kijkt dan toch weer anders, als je van te voren informatie aangereikt krijgt. Ik keek er met gemengde gevoelens naar. Ik vond het toch wel een typische flamencodancer, macho met zijn zwarte kleding, naar achteren gekamd haar en zijn gelaatsuitdrukking. Maar gaandeweg kwam het vrouwelijke meer naar voren en werd het voor mijn gevoel een dialoog. Prachtige bewegingen, ook vreemd om een vrouwelijke houding te zien (kont naar achteren, holle rug) bij een man.
Maar het meest ontroerende moment vond ik toen het was afgelopen. Daar kwam opeens een bescheiden, haast verlegen persoon tevoorschijn, die niet goed wist om te gaan met de staande ovatie. Die persoonlijkheid in de dans te laten zien, had mij erg boeiend geleken.